24 duyên, 47 duyên và 9 nhóm duyên chính

Trong Duyên hệ Paṭṭhāna có 24 duyên chính, tuy nhiên khi chúng ta gom các duyên vào trong 9 nhóm, các 10 duyên sẽ được mở rộng thêm, và tổng cộng có 49 duyên. 

Chúng ta có 9 nhóm duyên như sau:

  1. Nhóm cảnh duyên (Ārammaṇa-paccaya) có 8 duyên
  2. Nhóm đồng sinh duyên (Sahajāta-paccaya) có 15 duyên
  3. Nhóm vô gián duyên (Anantara-paccaya) có 7 duyên
  4. Nhóm tiền sinh duyên (Purejāta-paccaya) có 6 duyên
  5. Nhóm hậu sinh duyên (Pacchājāta-paccaya) có 4 duyên
  6. Nhóm vật thực duyên (Āhāra-paccaya) có 3 duyên
  7. Nhóm quyền duyên (Indriya-paccaya) có 3 duyên
  8. Nhóm thường cận y duyên (Pakatūpanissaya-paccaya) có 2 duyên
  9. Nhóm nghiệp duyên (Kamma-paccaya) có 1 duyên

8 duyên trong nhóm cảnh duyên Ārammaṇa-paccaya:

  1. Cảnh duyên (ārammaṇa-paccaya)
  2. Cảnh trưởng duyên (ārammanādhipati-paccaya)
  3. Y chỉ duyên (nissaya-paccaya)
  4. Cận y duyên (upanissaya-paccaya)
  5. Tiền sinh duyên (purejāta-paccaya)
  6. Bất tương ưng duyên (vippayutta-paccaya)
  7. Hiện hữu duyên (atthi-paccaya)
  8. Vô hữu duyên (avigata-paccaya)

15 duyên trong nhóm Đồng sinh duyên Sahajāta:

Có 4 duyên chính:

  1. Đồng sinh duyên (sahajāta-paccaya)
  2. Đồng sinh y chỉ duyên (sahajāta-nissaya-paccaya)
  3. Đồng sinh hiện hữu duyên (sahajātatthi-paccaya)
  4. Vô hữu duyên (avigata)

Có 4 duyên trung bình:

  1. Hỗ tương duyên (aññāmaññā-paccaya)
  2. Quả duyên (vipāka-paccaya)
  3. Tương ưng duyên (sampayutta-paccaya)
  4. Đồng sinh bất tương ưng duyên (sahajāta-vipayutta-paccaya)

Có 7 duyên thấp:

  1. Nhân duyên (hetu-paccaya)
  2. Đồng sinh trưởng duyên (sahajātādhipati-paccaya)
  3. Vật thực duyên (āhāra-paccaya)
  4. Đồng sinh nghiệp duyên (sahajātakamma-paccaya)
  5. Đồng sinh quyền duyên (sahajātindriya-paccaya)
  6. Thiền duyên (jhāna-paccaya)
  7. Đạo duyên (magga-paccaya)

Có 7 duyên trong nhóm Vô gián duyên Anantara:

  1. Vô gián duyên (anantara-paccaya)
  2. Đẳng vô gián duyên (samanantara-paccaya)
  3. Vô gián cận y duyên (anantara-upanissaya-paccaya)
  4. Tập hành duyên (āsevana-paccaya)
  5. Nghiệp duyên (kamma-paccaya)
  6. Vô hữu duyên (natthi-paccaya)
  7. Ly duyên (vigata-paccaya)

Có 6 duyên trong nhóm Tiền sinh duyên Purejāta:

  1. Tiền sinh duyên (purejāta-paccaya)
  2. Tiền sinh y chỉ duyên (purejātanissaya-paccaya)
  3. Tiền sinh quyền duyên (purejāta-indriya-paccaya)
  4. Tiền sinh bất tương ưng duyên (purejāta-vippayutta-paccaya)
  5. Tiền sinh hiện hữu duyên (purejātatthi-paccaya)
  6. Bất ly duyên (avigata-paccaya)

Có 4 duyên trong nhóm Hậu sinh duyên Pacchājāta:

  1. Hậu sinh duyên (pacchājāta-paccaya)
  2. Hậu sinh bất tương ưng duyên (pacchājātavippayutta-paccaya)
  3. Hậu sinh hiện hữu duyên (pacchājātatthi-paccaya)
  4. Bất ly duyên (avigata-paccaya)

Có 3 duyên trong nhóm Vật thực duyên Āhāra:

  1. Vật thực duyên (āhāra-paccaya)
  2. Vật thực hiện hữu duyên (āhāratthi-paccaya)
  3. Vô hữu duyên (natthi-paccaya)

Có 3 duyên trong nhóm Quyền duyên Indriya:

  1. Quyền duyên (indriya-paccaya)
  2. Quyền hiện hữu duyên (indriyatthi-paccaya)
  3. Bất ly duyên (avigata-paccaya)

Có 2 duyên trong nhóm Thường cận y duyên Pakatūpanissaya:

  1. Thường cận y duyên (pakat’upanissaya-paccaya)
  2. Nghiệp duyên (kamma-paccaya)

Có 1 duyên trong nhóm Nghiệp duyên Kamma

  1. Nghiệp duyên (kamma-paccaya)

Như vậy từ 24 duyên, mở rộng thành 49 duyên. Trong 24 duyên có 14 duyên không phân tích và 10 duyên phân tích.  

14 duyên không phân tích là:

  1. Nhân duyên (hetu-paccaya)
  2. Cảnh duyên (ārammaṇa-paccaya)
  3. Vô gián duyên (anantara-paccaya)
  4. Đẳng vô gián duyên (samanantara-paccaya)
  5. Đồng sinh duyên (sahajāta-paccaya)
  6. Hỗ tương duyên (aññamaññā-paccaya)
  7. Hậu sinh duyên (pacchājāta-paccaya)
  8. Tập hành duyên (āsevana-paccaya)
  9. Quả duyên (vipāka-paccaya)
  10. Thiền duyên (jhāna-paccaya)
  11. Đạo duyên (magga-paccaya)
  12. Tương ưng duyên (sampayutta-paccaya)
  13. Vô hữu duyên (natthi-paccaya)
  14. Ly duyên (vigata-paccaya)

Có 10 duyên được phân tích là:

  1. Trưởng duyên (adhipati-paccaya) được phân tích thành 2 duyên:
    1. Cảnh trưởng duyên (ārammanādhipati-paccaya)
    2. Đồng sinh trưởng duyên (sahajātādhipati-paccaya)
  2. Tiền sinh duyên (purejāta-paccaya) được phân tích thành 2 duyên:
    1. Vật tiền sinh duyên (vatthu-purejāta-paccaya)
    2. Cảnh tiền sinh duyên (ārammaṇapurejāta-paccaya)
  3. Nghiệp duyên (kamma-paccaya) được phân tích thành 2 duyên:
    1. Đồng sinh nghiệp duyên (sahajātakamma-paccaya)
    2. Dị thời nghiệp duyên (nānakkhaṇikakamma-paccaya)
  4. Vật thực duyên (āhāra-paccaya) được phân tích thành 2 duyên:
    1. Sắc vật thực duyên (rūpāhāra-paccaya)
    2. Danh vật thực duyên (nāmāhāra-paccaya)
  5. Y chỉ duyên (nissaya-paccaya) được phân tích thành 2 duyên:
    1. Đồng sinh y chỉ duyên (sahajātanissaya-paccaya)
    2. Tiền sinh y chỉ duyên (purejātanissaya-paccaya) phân tích làm 2:
      1. Vật tiền sinh y chỉ duyên (vatthu-purejātanissaya-paccaya)
      2. Vật cảnh sinh y chỉ duyên (vatthārammaṇa-purejātanissaya-paccaya)
  6. Cận y duyên (upanissaya-paccaya) được phân tích thành 3 duyên:
    1. Cảnh cận y duyên (ārammaṇupanissaya-paccaya)
    2. Vô gián cận y duyên (anantarūpanissaya-paccaya)
    3. Thường cận y duyên (pakat’ ūpanissaya-paccaya)
  7. Quyền duyên (indriya-paccaya) được phân tích thành 3 duyên:
    1. Đồng sinh quyền duyên (Sahajātindriya-paccaya)
    2. Tiền sinh quyền duyên (purejātā-indriya-paccaya)
    3. Sắc mạng quyền duyên (jīvit’ indriya-paccaya)
  8. Bất tương ưng duyên (vippayutta-paccaya) được phân tích thành 4 duyên:
    1. Tiền sinh bất tương ưng duyên (purejātavippayutta-paccaya)
    2. Vật tiền sinh bất tương ưng duyên (vatthupurejātavippayutta-paccaya)
    3. Cảnh vật tiền sinh bất tương ưng duyên (vatthārammaṇa purejāta vippayutta paccaya)
    4. Hậu sinh bất tương ưng duyên (pacchājātavippayutta-paccaya)
  9. Hiện hữu duyên (atthi-paccaya) được phân tích thành 5 duyên:
    1. Đồng sinh hiện hữu duyên (sahajātatthi-paccaya)
    2. Tiền sinh hiện hữu duyên (purejātatthi-paccaya) phân tích thành 2:
      1. Cảnh tiền sinh hiện hữu duyên (arammaṇapurejātatthi-paccaya)
      2. Vật tiền sinh hiện hữu duyên (vatthupurejātatthi-paccaya)
    3. Hậu sinh hiện hữu duyên (pacchājātatthi-paccaya)
    4. Vật thực hiện hữu duyên (āhāratthi-paccaya)
    5. Quyền hiện hữu duyên (indriyatthi-paccaya)
  10. Bất ly duyên (avigata-paccaya) được phân tích thành 5 duyên:
    1. Đồng sinh bất ly duyên (sahajātavigata-paccaya)
    2. Tiền sinh bất ly duyên (purejātavigata-paccaya) phân tích làm 2:
      1. Cảnh tiền sinh bất ly duyên (ārammaṇapurejātavigata-paccaya)
      2. Vật tiền sinh bất ly duyên (vatthupurejātavigata-paccaya)
    3. Hậu sinh bất ly duyên (pacchājātavigata-paccaya)
    4. Vật thực bất ly duyên (āhāravigata-paccaya)
    5. Quyền bất ly duyên (indriyavigata-paccaya)

Như vậy tổng cộng có 47 duyên

Bài liên quan