◉ NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU PHẢI THỰC HÀNH BAO LÂU?
Nếu bạn tiếp tục tu tập, bạn sẽ đạt được nhiều như ý muốn; phải không?
Chánh niệm ngày càng tốt hơn. Bây giờ chúng ta cố gắng trau dồi chánh niệm, định tâm và trí tuệ. Càng ngày chánh niệm của bạn càng trở nên tốt hơn; tương tự như vậy, định tâm và sự hiểu biết của bạn cũng ngày càng tốt hơn. Bạn đang tu tập phải không? Nếu những phẩm chất này ngày càng trở nên tốt hơn thì bạn có thể nói rằng có sự tiến bộ. Điều này, bạn có thể tự mình biết được ngay bây giờ.
Bạn đạt được nhiều tương ứng với bạn thực hành. Nếu bạn thực hành đúng cách, kết quả sẽ có ngay. Mục đích là phát triển những phẩm chất tốt đẹp của tâm chúng ta.
◉ TU TẬP CHÁNH ĐỊNH
Chánh định là một phẩm chất lành mạnh. Khi có chánh định, tâm sẽ cảm thấy nhẹ nhàng, tràn đầy năng lượng, tự do, trong sáng và ổn định. Vì vậy, khi ai đó sử dụng sự tập trung để làm dịu tâm trí, vậy điều gì xảy ra khi tâm quá bận tập trung đến mức không có nhiều thời gian để suy nghĩ? Tâm tĩnh lặng vì tâm không suy nghĩ, nhưng nó không thể nghĩ được điều gì tích cực hay khôn ngoan. Cho nên trí tuệ yếu ớt ở cái tâm quen tập trung. Dù bạn đang thực hành samatha hay vipassana, nếu tâm không có thái độ đúng đắn thì chánh định sẽ không sinh khởi.
Bởi vì chánh samadhi là tâm thiện nên không thể có được nó bằng tâm tham. Vì vậy, nếu bạn thực hành để tâm trí bình tĩnh lại, bạn sẽ chú tâm và tập trung ngăn chặn tâm suy nghĩ. Khi tâm không suy nghĩ, nó không nghĩ đến điều gì là bất thiện hay thiện. Vì vậy, không có chỗ cho tâm khám phá và học hỏi. Đó là lý do tại sao khi bạn cố gắng làm cho tâm tĩnh lặng thì trí tuệ không phát triển được.
◉ VIPASSANA SAMADHI VÀ SAMATHA SAMADHI
Samadhi là sự ổn định của tâm. Nếu bạn có chánh tư duy, chánh kiến thì samadhi đã ở đó rồi. Ngoài ra, nếu chánh niệm liên tục, nó sẽ làm cho tâm trí tĩnh lặng. Nếu bạn có thể chấp nhận và sẵn lòng quan sát thì có nghĩa là bạn đã có samadhi rồi. Đó là vipassana samadhi, không phải samatha samadhi. Samatha samadhi không thể được sử dụng trong thực hành vipassana.
◉ THIỀN KHI BỊ TRẦM CẢM
Khi tôi bị trầm cảm, tôi đau khổ – rất nhiều kích động và tâm chán nản, không ổn định – nhưng tôi vẫn có thể hành thiền được. Đối với bạn, tâm bạn là tâm bình thường; tại sao bạn không thể thiền?
Khi tôi bị trầm cảm, tôi không có samadhi hay sự tự tin; nhưng dần dần tôi có thể thiền được. Bạn có một tâm hồn mạnh mẽ, tự tin và bình thường; bạn có thể thiền dễ dàng hơn tôi.
Điều khác biệt duy nhất là lúc đó tôi đã biết thiền rồi.
◉ SỰ ỔN ĐỊNH NỘI TÂM
Nếu bạn không chạy theo suy nghĩ và có thể chánh niệm được tâm suy nghĩ thì theo thời gian, định sẽ ngày càng tốt hơn. Một số thiền sinh biết cách quan sát tâm suy nghĩ như một đối tượng, nên sự tập trung của họ ngày càng tốt hơn.
Người ta cho rằng quan sát tâm suy nghĩ thì không thể có được sự định tâm. Nếu bạn hiểu rằng nó là một đối tượng, giống như anapana, thì điều đó là có thể. Khi quan sát anapana trong một thời gian dài, sự định tâm sẽ đến, phải không? Việc quan sát những suy nghĩ cũng vậy.
Đừng chú ý đến khái niệm. Chúng ta không quan tâm đến nội dung suy nghĩ; chỉ cần biết rằng suy nghĩ đang xảy ra, điều này đang xảy ra, điều này đang xảy ra, liên tục. Hãy tiếp tục chánh niệm.
Sự tập trung có được do thái độ đúng đắn và sự chánh niệm liên tục, bất kể đối tượng nào, bất kỳ đối tượng nào, dù là thân hay tâm. Nếu bạn có thể sử dụng một đối tượng với thái độ đúng đắn và tiếp tục chánh niệm, tâm sẽ ổn định. Với thái độ đúng và chánh niệm liên tục, tâm sẽ ổn định.
Nếu bạn hiểu rằng suy nghĩ cũng là một đối tượng thì bạn có thể sử dụng suy nghĩ làm đối tượng.
◉ CHÁNH ĐỊNH
Khi tâm có chánh định, tâm không chỉ trong sáng. Bạn sẽ biết chánh niệm là gì, đối tượng là gì. Bạn sẽ biết những gì trong tâm. Bạn cũng sẽ nhận ra tất cả các chức năng khác nhau của tâm: hoạt động của tưởng, hoạt động thọ, hoạt động của hành. Hãy tìm hiểu những chức năng của tâm mà bạn biết.
Sayadaw U Tejaniya
Sammaditthi.com dịch, biên tập || núi Dinh – BRVT, mùa mưa 2024